Latest Blogposts

Hoe onderscheid je het narcistisch slachtoffer syndroom van andere aandoeningen?

Een relatie met een narcist is vernietigend voor je vertrouwen

Veel symptomen die je bij het narcistisch slachtoffer syndroom (NSS) ziet, kunnen ook voorkomen bij andere psychische klachten. Het uitzonderlijk aan het NSS is dat het een reactie is op een situatie die een regelrechte bedreiging is voor het voortbestaan van iemand die probeert om te leven met een narcist. Omgaan met deze situatie geeft het slachtoffer een aantal innerlijke conflicten, waardoor er specifieke afweermechanismen worden opgeroepen.

De gevolgen van narcistisch misbruik kunnen een variatie aan symptomen omvatten, maar het Narcistisch Slachtoffer Syndroom is te herkennen - en te onderscheiden van andere aandoeningen - door drie belangrijke zaken:

  1. Stockholm Syndroom

Wat het NSS onderscheidt van een algemene Post Traumatisch Stress Syndroom is dat je zult merken dat, hoewel het vaak onbewust is, het erop lijkt dat het slachtoffer de misbruiker verdedigd. Dit is ten gevolge van een psychische aandoening die bekend staat als 'Stockholm Syndroom.'

Bij het Stockholm Syndroom gaat het slachtoffer emotionele binding aan met hun misbruiker. Hierbij is er sprake van ‘trauma bonding’ oftewel een traumatische verbinding. Dat een strategie is om te overleven bij misbruik waarbij allerlei vormen van macht en controle worden gebruikt (van intimidatie, emotionele, fysieke en geestelijke mishandeling, van isolement, economische mishandeling, tot aan seksueel misbruik, dwang, controle enz.).

Verwarrend genoeg zien de slachtoffers daarbij elke kleine vriendelijkheid van de narcist als een teken dat hij zo slecht nog niet is. Door de vele fysieke of psychische bedreigingen, zullen de slachtoffers zich verloren en geïsoleerd voelen. Maar door de ‘trauma bonding’ kunnen ze zich weer even verbonden en iets veiliger voelen.

Het is belangrijk om het Stockholm Syndroom te begrijpen en waarom het slachtoffers heel lang de dader willen steunen en verdedigen, zelfs na alles wat ze hebben meegemaakt. Dit is een zeer verfijnde, onbewuste verdedigingsstrategie voor overleven door de slachtoffers en die moeite kost om te doorbreken.

Het slachtoffer is er in het begin vaak nog van overtuigd dat de relatie niet alleen aanvaardbaar is, maar dat deze zelfs van vitaal belang is voor hun voortbestaan. Ze zijn zo verstrikt in de relatie, dat ze het gevoel hebben dat hun wereld uit elkaar zou vallen als de relatie eindigt.

  1. Cognitieve dissonantie

Cognitieve dissonantie is een andere onbewuste manier van overleven die door de slachtoffers van narcistisch misbruik gebruikt wordt als afweermechanisme.

Cognitieve dissonantie is een teken van de disharmonie, die het slachtoffer ondervindt als gevolg van twee tegenstrijdige ideeën op hetzelfde moment. Dat wil zeggen; het slachtoffer weet dat ze moet stoppen met de onrechtmatige relatie, maar ze denkt tegelijkertijd ook dat ze door dit te doen zichzelf (en eventueel de kinderen) in gevaar kunnen brengen. Dus praat het slachtoffer de relatie goed.

Het misbruik wordt vaak elke dag duidelijker. Terwijl tegelijkertijd het slachtoffer zichzelf blijft vertellen dat het wel meevalt. Deze innerlijke dialoog vermindert de angst, waardoor de band nog extra wordt versterkt tot op het punt dat het slachtoffer de dader ook zal beschermen tegen de buitenwereld en in opstand komt als mensen proberen om het slachtoffer aan te aan te moedigen om te vertrekken.

Het resultaat hiervan is dat het slachtoffer anderen die een bedreiging kunnen vormen voor de relatie zal gaan vermijden en zo nog meer geïsoleerd raakt.

  1. Gaslighting

Een ander ernstig symptoom dat wordt veroorzaakt door narcistisch misbruik heeft de engelse term  ‘gaslighting’ gekregen.

Gaslighting is een techniek van psychische mishandeling die gebruikt wordt door narcisten om geleidelijk een extreem gevoel van angst en verwarring te creëren bij hun slachtoffers. Dit gaat zover dat de slachtoffers niet meer vertrouwen op hun eigen geheugen, hun waarneming of hun oordeel.

Het is een spel waarbij de misbruiker probeert de realiteit van het slachtoffer te herdefiniëren en vorm te geven door hen mentaal te bewerken, zodat ze aan zichzelf gaan twijfelen.   

Wanneer het Stockholm Syndroom en de cognitieve dissonantie samen aanwezig zijn en er van grote onzekerheid is door gaslighting, dan kun je er bijna zeker van zijn dat er sprake is van het NSS.

 

Lees meer over het NSS in de volgende artikelen: 

Het 'Narcistisch Slachtoffer Syndroom'

Omgaan met het Narcistisch Slachtoffer Syndroom

Vier Tekenen van het Narcistisch Slachtoffer Syndroom

 

Wil je een diepgaand begrip over narcisme krijgen en weten hoe je effectief kunt herstellen van narcistisch misbruik, kom dan naar de workshop Voorbij het narcisme. Kijk voor meer informatie en inschrijving op de website van Trafo Publischer.  

0 reacties op “Hoe onderscheid je het narcistisch slachtoffer syndroom van andere aandoeningen?

Plaats een reactie

error: Content is protected !!